«ХАЛАЛ ЛАБАРАТОРИЯСЫ»

Лабораториялары жок  туруп  халал сертификатын берген туурабы? Кээ бир Малайзияга окшогон мамлекеттер халал сертификаттарын лабараториясынан өткөрүп анан берет тура.

Жооп: Ооба, Малайзияга окшогон мамлекеттер чындыгында халал стандарттарын алгач лабараториядан өткөрүп, анан берет. Бирок, биз оболу лабаратория маселесинде бир катар жагдайларды туура түшүнүүбүз зарыл. Биринчиден, лабаратория азыктын курамын гана аныктайт. Ал эми анын курамындагы заттардын адалдыгын Шариат талаптарын түшүнгөн адисттер гана аныктайт жана алардын аныктамасынын негизинде адал тастыктоо кызматтарынын адисттери чечим чыгарышат. Тагыраак айтканда кайсыдыр кондитердин азыктыгын адалдыгын бир да лабаратория аныктай албайт. Лабаратория анын курамы тууралуу маалымат берет жана андан Шариат тыюу салган зат табылса, адисттер ал азыкты арам деп чечим беришет. Экинчиден, лабаратория эттеги калдык кандын пайызы, эттин сапаты тууралуу маалымат бергени менен, малдын же куштун да Аллахтын аты менен союлбаганын аныктай албайт. Андай лабаратория али эч жерде жок. Эттин адалдыгы анын өндүрүшүн Шариатка шайкеш уюштуруу менен гана камсыз болт. Бул лабараториянын эмес, а адал тастыктоо кызматтарынын иши. Айтмакчы, бизде да азыктын курамын так аныктай алган, эл аралык аккредитациядан өткөн бир нече лабараториялар иштейт жана Кыргызстан адал индустриясын өнүктүрүү борбору азыктын курамын аныктоодо алардын кызматынан дайым колдонуп келет.

Малайзияда Ислам мамлекеттик дин болгондуктан, стандарттары светтик анан диний болуп бөлүнгөн эмес. Алардын өндүрүмүнө техникалык, санитардык, гигиеналык, халал ж.б. нормалары баары камтылган бир гана сертификат берилет. Биз светтик мамлекет болгондуктан, мамлекет тамак-аштын адалдыгын эмес, а коопсуздугун камсыздайт. Ал эми анын адалдыгын көзөмөлдөө жана тескөө коомдун өзүнө берилген. Тагыраагы бизде аткарылуусу сөзсүз талап кылынган жана ыктыярдуу типтеги эки стандарттар тобу каралган. Ушундан улам тамак-коопсуздугу сөзсүз мамлекет тарабынан көзөмөлдөнөт. Ал эми адал нормалары ыктыярдуу болгондуктан коом өзү көзөмөлөй алат.  Ошондуктан биздин шартта азыктын адалдыгы лабараториялык текшерүү менен эмес, а өндүрүштү адал конвейерге коюу менен камсыздалат. Андан соң гана ал ишкана өндүргөн азыктын талаптарга шайкештиги текшерилип турат. Биздин борбор оболу азыктын адал өндүрүлүүсүн жолго коюу жана ага коюлган талаптардын сакталуусун көзөмөлдөйт.