ЛАБОРАТОРИЯЛАР ЖОК ТУРУП ХАЛАЛ СЕРТИФИКАТЫН БЕРГЕН ТУУРАБЫ?

Суроо: Лабораториялар жок туруп халал сертификатын берген туурабы? Кээ бир Малайзияга окшогон мамлекеттер халал сертификаттарын лабараториясынан өткөрүп анан берет тура.  

Динара Курбанова, Шопоков ш.

Жооп: Ооба, Малайзияга окшогон ммлекеттер чындыгында ар бир затты алгач лабараториядан өткөрүп, анан халал стандарттарын берет. Бирок, алар лабараторияларды азыктын адалдыгын эмес, анын негизги техникалык нормаларга шайкештигин изилдейт. Анын үстүнө Малайзияда Ислам мамлекеттик дин болгондуктан, аларда бизге окшоп, стандарттарында светтик же диний болуп бөлүнгөнү байкалбайт. Алар бир гана сертификат берет. Анын ичинде техникалык, санитардык, гигиеналык, халал ж.б. нормалары баары камтылган.

Адатта, лабараторияларда заттын курамы гана изилденет жана алынган маалыматтын негизинде анын санитардык, гигиеналык ж.б техникалык нормаларга шайкештиги аныкталат. Ошондой бул маалыматтын негизинде заттын адал же арамдыгын аныктоого да болот. Бирок, эт маселесинде өзгөчө жагдайлар да бар.

Мисалы, эттин структурасы, майлуулугу ж.б. курамдык сапаттары тууралуу лабараторияда изилдеп, билсе болот. Бирок, ал эт алынган жандыкты мусулман сойгонун, Аллахтын аты менен союлганын бир да лабаратория аныктай албайт. Ошондуктан, эттин адалдыгын тастыктоодо лабараториянын зарылдыгы жок, күтүлгөн максатка болгону адал союу жана аны көзөмөлдөө жолун тыкан уюштуруу менен гана жетсе болот.

Ошондой эле дагы бир негизги маселе: азыктын адалдыгы лабараториялык текшерүү менен эмес, а өндүрүштү адал конвейерге коюу менен тастыкталат. Текшерүү иштин бир бөлүгү. Биздин борбор кайсыдыр азыктын адалдыгын текшерүү эмес, анын адал өндүрүлүүсүн жолго коюу жана анын сакталуусун талап кылып, көзөмөлдөө менен тастыктайт.

Албетте, жогоруда айтылгандай бул процессте гендик модификацияланган заттардын булагын изилдөөгө туура келет. Демек, ген деңгээлинде аныктоочу лабораторияларга кайрылууга туура келет. Алар кудайга шүгүр азыр Кыргызстанда да бар. Анан азыктын адалдыгын лаборатория аныктайт дегени — мококтук.